Het is 15 september 1881. In Amsterdam komen zes illustere burgers bij elkaar om een 'Voorloopige Commissie tot het bouwen van een concertzaal' in het leven te roepen. De Parkzaal, in de Plantage, staat op het punt gesloopt te worden, Felix Meritis is te klein, het Paleis voor Volksvlijt oncomfortabel en berucht om de slechte akoestiek.

Enkele maanden eerder had het Weekblad De Amsterdammer de beschamende staat van het hoofdstedelijke muziekleven aan de kaak gesteld. 'Terwijl in het buitenland de bestuurders van alle zichzelf respecterende steden voor goede concertzalen zorgen, voert onze overheid het noodlottige woord kunst is geen regeeringszaak in haar schild', berichtte het weekblad.

Voor de keuze van een locatie gaat de commissie te rade bij Pierre Cuypers, architect van het Rijksmuseum dat inmiddels in aanbouw is. Hij bemiddelt bij de aankoop van een terrein in de buurt van het nieuwe museum, net buiten de gemeentegrens, midden in de weilanden van Nieuwer-Amstel.

Op 7 maart 1882 liggen de plannen op tafel voor een Naamloze Vennootschap met een kapitaal van f 400.000.-, waarvoor aandelen à f 1000.- te koop worden aangeboden. Op 8 juli 1882 is de oprichting van de N.V. Het Concertgebouw een feit, hoewel nog voor slechts f 250.000.- is ingetekend.

Het was Bernard Haitink die het Concertgebouw ooit roemde als het beste instrument van het orkest waaraan het onderdak biedt. Dat moet de Amsterdamse notabelen ook voor ogen hebben gestaan toen ze in 1881 besloten de hoofdstad een volwaardige concertzaal te schenken. Zeven jaar later prijkte er in het drassige weidegebied net buiten de gemeentegrens een wonder van neoclassicistische architectuur, het Concertgebouw, dat zich inmiddels, evenals zijn belangrijkste bespeler, het Koninklijk Concertgebouworkest, in een wereldwijde belangstelling mag verheugen.